Zo koop je de beste universele afstandsbediening

Anno 2017 beschikken veel huishoudens over een televisie, receiver of soundbar, blu-ray-speler én tv-decoder. En vaak zijn er ook nog een gameconsole en mediastreamer aanwezig. Bedien je die allemaal met losse afstandsbedieningen? Misschien is dat helemaal niet nodig. Zo koop je de beste universele afstandsbediening.

Met al die media-apparaten in de woonkamer, slingeren er algauw vier à vijf afstandsbedieningen. Een groot nadeel, want je raakt ze gemakkelijk kwijt of je pakt nét de verkeerde als je wilt zappen. Bovendien bedien je alle apparatuur natuurlijk het liefst vanaf één apparaat. Fabrikanten van universele afstandsbedieningen springen in op deze behoefte door je tot een aanschaf te verleiden. Ze beloven bijvoorbeeld dat je tot wel vijftien apparaten kunt bedienen zonder beperkingen. Er is duidelijk markt voor, want universele afstandsbedieningen zijn in allerlei prijsklassen te koop. Meer er zijn ook maar weinig hifi-producten die zó ter discussie staan als de universele afstandsbediening. De één ervaart het als een onbegrijpelijk onding, terwijl de ander absoluut niet meer zonder kan. Genoeg reden om de universele afstandsbediening eens uitvoerig te bespreken, zodat je zelf kunt bepalen in hoeverre het apparaat voor jou onmisbaar is.

Hoe werkt het?

Wanneer het lukt om een universele afstandsbediening helemaal naar wens in te stellen, is de werking eenvoudig. Je geeft dan eerst aan met welk apparaat je verbinding wilt maken. Op goedkope producten zie je bovenaan bijvoorbeeld toetsen voorzien van TV, DVD/VCR, SAT en AUX. De duurdere modellen hebben een aanraakscherm waarop je de juiste bron selecteert. Vervolgens gebruik je de overige knoppen om bijvoorbeeld het volume te regelen en op het gewenste televisiekanaal af te stemmen.

Programmeren

Wie zich verdiept in de wereld van de universele afstandsbedieningen ontdekt allerlei soorten. De eenvoudigste producten zijn al voor minder dan een tientje te koop, terwijl een luxe afstandsbediening als de Logitech Harmony Elite voor zo’n 240 euro over de toonbank gaat. Bij goedkope infrarood-afstandsbedieningen dien je de productcodes van ondersteunde apparaten veelal handmatig in te voeren. Dit gebeurt aan de hand van een codetabel. Doorgaans zie je aan een indicatielampje of de ingevoerde code correct is. Gelukkig kun je zelfs bij de goedkoopste afstandsbedieningen steeds vaker automatisch naar codes zoeken. Je richt de afstandsbediening dan op het betreffende apparaat en drukt tegelijkertijd een of twee toetsen in. De exacte procedure hiervoor verschilt per product. Wanneer je de batterijen gaat vervangen, bestaat helaas de kans dat je de codes opnieuw moet programmeren. Fijn is dat veel afstandsbedieningen de ingevoerde codes zo’n twintig minuten in het geheugen bewaren, zodat er wel voldoende tijd is voor een batterijwissel.

Bij goedkope producten wordt altijd een ellenlange codetabel bijgesloten.

Compatibiliteit

Ga je voor een goedkoop exemplaar, let dan goed op of er ondersteuning is voor de gewenste merken. Vaak geeft de verpakking aan dat de afstandsbediening met een duizelingwekkend aantal apparaten van talloze merken overweg kan. Helaas staat lang niet altijd vermeld welke merken dat precies zijn. Wees zeker van de compatibiliteit en zoek desnoods vooraf een online handleiding op. Controleer verder met welke apparaatgroepen het product overweg kan. Zo is er geregeld ondersteuning voor dvd-spelers, maar niet voor blu-ray-spelers.

Wat is je doel?

Het is belangrijk om na te gaan met welk doel je een universele afstandsbediening aanschaft. Wens je een product dat alle bestaande originele afstandsbedieningen vervangt? Of is de afstandsbediening van een specifiek apparaat stuk en wil je die vervangen? In dat laatste geval zijn er ook betaalbare afstandsbedieningen die je via speciale software kunt programmeren. Hierdoor krijgt het universele exemplaar exact dezelfde functies als de originele afstandsbediening. Voorwaarde is uiteraard wel dat het apparaat wordt ondersteund. De zogeheten 1:1-afstandsbedieningen van König zijn volgens de fabrikant compatibel met zo’n honderdduizend apparaten. Je kunt ook kiezen voor goedkope universele afstandsbedieningen die vier of zelfs acht apparaten kunnen bedienen.

Niet écht universeel

Sommige universele afstandsbedieningen werken slechts met producten van één merk samen. Echt universeel zijn die dus niet. De fabrikant One For All ontwikkelt bijvoorbeeld exemplaren die compatibel zijn met apparaten van Panasonic, Philips, Samsung, Sony óf LG. Een voordeel is dat je deze afstandsbedieningen meestal niet hoeft te programmeren. Verder sluiten de functies van de producten beter aan op de knoppen op de originele afstandsbediening. Denk bijvoorbeeld aan het openen van de smart-omgeving of de elektronische handleiding op een smart-tv.

Ergernissen

De bediening van een smart-tv is tegenwoordig zo geavanceerd dat het gebruik van een goedkoop infrarood-model meestal niet voldoet. Het toestel inschakelen, op de juiste zender afstemmen of een teletekstpagina openen, dát lukt doorgaans nog wel. Maar daar houdt het wel zo’n beetje mee op. Het openen van de smart-omgeving is bijvoorbeeld veelal een hoop gedoe, waardoor apps als Netflix, YouTube, NPO en RTL XL niet of lastig bereikbaar zijn. Ook het activeren van de 3D-modus of spraakfunctie is meestal niet mogelijk met een goedkope universele afstandsbediening. Wanneer je vlot toegang wilt tot alle functies van de smart-tv, heb je een moderner exemplaar nodig. Gelukkig zijn die volop verkrijgbaar. Zo is Logitech een voorloper in het ontwikkelen van slimme afstandsbedieningen die voor iedere smart-tv bruikbaar zijn. We bespreken hierna diverse functies die bij veel luxe afstandsbedieningen beschikbaar zijn.

App-ondersteuning

Een afstandsbediening handmatig programmeren via een codetabel is natuurlijk niet meer van deze tijd. Daarom hebben veel moderne producten een bluetooth-adapter ingebouwd, waardoor ze draadloos communiceren met een smartphone of tablet. Handig, want je kunt dan een app op je smartphone/tablet gebruiken om de universele afstandsbediening in te stellen. Vaak is het al voldoende om het merk van de televisie, tv-decoder of blu-ray-speler op te geven, waarna de app en de gekoppelde afstandsbediening een testprocedure starten. Eventueel kun je ook meteen het juiste modelnummer invoeren. Soms bevat de app wat extra functies, zoals het afspelen van een pieptoon op de afstandsbediening – erg fijn als je de afstandsbediening kwijt bent!

Universele afstandsbedieningen met app-ondersteuning laten zich gemakkelijk configureren.

Alternatieve oplossingen

Wil je het aantal afstandsbedieningen op de salontafel beperken? Ren dan niet meteen naar de winkel voor een universeel exemplaar. Er zijn namelijk ook nog andere oplossingen denkbaar. Zo hebben veel televisies aan de zijkant een CI+ slot. Bij sommige televisieproviders vraag je een geschikte CI+-module inclusief smartcard aan die je rechtstreeks in de televisie schuift. Hierdoor heb je geen externe decoder met dito afstandsbediening meer nodig. Voor het afstemmen op jouw favoriete tv-zender gebruik je de reguliere afstandsbediening van de televisie. Onder meer kabelaar Ziggo levert aan zijn klanten optioneel een CI+-module. Bij smart-tv’s uit het hogere prijssegment wordt overigens vaak een afstandsbediening bijgesloten waarmee je ook andere apparaten kunt bedienen, waaronder externe tv-decoders en blu-ray-spelers. De LG Magic Remote is daarvan een bekend voorbeeld.

Misschien heeft je televisie wel plek voor een CI+-module.

Reservetoetsen programmeren

Neem je een universele afstandsbediening van pakweg vijftig euro, dan betaalt zich dat terug in toetsen die beter bij moderne apparaten aansluiten. Zo hebben ze meestal knoppen om de smart-omgeving en elektronische tv-gids te openen. Het is helemaal fijn als fabrikanten daarnaast ook nog reservetoetsen vrijhouden die je naar eigen wens kunt programmeren. Hieraan koppel je functies die niet standaard op de universele afstandsbediening aanwezig zijn, bijvoorbeeld het inschakelen van de 3D-modus of het openen van de instellingen. Overigens heb je voor het programmeren van de reservetoetsen doorgaans wel de oorspronkelijke afstandsbediening nodig. Meestal moet je beide afstandsbedieningen namelijk op elkaar richten op een afstand van zo’n drie centimeter. Afhankelijk van het merk volg je vervolgens een procedure om een specifieke toets van de originele afstandsbediening naar het universele exemplaar te kopiëren.

Smart home

Er komen steeds meer universele afstandsbedieningen met zogeheten smart-home-functies. Daarmee stuur je ook andere apparatuur in huis aan. Afhankelijk van de gebruikte apparatuur en afstandsbediening, dim je bijvoorbeeld de verlichting en doe je de gordijnen dicht. Een voorbeeld van zo’n model is de Logitech Harmony Hub. Er zijn ook afstandsbedieningen die zich specifiek richten op smart-home-apparatuur, zoals de SPIN Remote. Daarmee kun je via bewegingen allerlei zaken bedienen, zoals Sonos-speakers en Philips Hue-lampen. Hoewel het product nog volop verkrijgbaar is, ging de fabrikant onlangs failliet. Verdere ondersteuning voor dit product hoef je dus niet te verwachten.

De SPIN Remote is een bijzondere afstandsbediening zonder fysieke toetsen.

Aanraakscherm

Wie bereid is om zo’n 75 euro voor een universele afstandsbediening te betalen, kiest voor een exemplaar met een ingebouwd display. Vooral Logitech ontwikkelt fraaie exemplaren met heldere kleurenschermen. Dankzij pictogrammen op het aanraakscherm schakel je snel tussen verschillende bronnen. Omdat er in dit geval niet voor iedere bron een aparte toets hoeft te zijn, kunnen deze afstandsbedieningen vaak meer apparaten aansturen. De mogelijkheid om pakweg vijftien apparaten te bedienen, is bijvoorbeeld geen uitzondering. Verder gebruik je het aanraakscherm ook om op je favoriete zender af te stemmen. Niet voor niets hebben dergelijke afstandsbedieningen geen numerieke toetsen. Afhankelijk van het producttype laat het display ook de resterende acculading en huidige tijd zien. De duurste afstandsbedieningen zijn vaak nog net even slimmer. Wanneer je op de Logitech Harmony 950 bijvoorbeeld de activiteit tv-kijken aantikt op het scherm, schakelt de afstandsbediening automatisch de juiste apparaten (televisie, tv-decoder en receiver) en de bijbehorende instellingen in. Dergelijke gekoppelde handelingen (macro’s) dien je vooraf wel te configureren aan de hand van de meegeleverde software.

Een aanraakscherm vervangt een heleboel traditionele knoppen op de afstandsbediening.

Accu

In doorsnee universele afstandsbedieningen gaan twee of vier penlites. Wie bereid is om in een duurder exemplaar te investeren, krijgt veelal een laadstation bijgeleverd. Gunstig, want producten met een ingebouwd aanraakscherm verbruiken nogal wat energie. Het laadstation voorkomt dat je continu de AA- of AAA-batterijen moet vervangen. Het nadeel van een laadstation is dat je die op het lichtnet moet aansluiten. Je kunt de afstandsbediening dan dus niet langdurig op de salontafel neerleggen, omdat je de accu geregeld dient op te laden.

De betere universele modellen worden meestal inclusief oplaadstation geleverd.

Design en gebruiksvriendelijkheid

Naast alle technische aspecten, spelen de esthetische eigenschappen natuurlijk ook een belangrijke rol. De duurdere modellen liggen vaak net wat beter in de hand en zijn aan de achterzijde voorzien van antislipmateriaal, zodat hij minder snel uit je hand glijdt. Verder is de aanwezigheid van verlichte toetsen een pre, zodat je de apparatuur in het donker ook makkelijk kunt bedienen. Producten in het hoogste prijssegment hebben soms bewegingsdetectie. Hierdoor springt de toetsverlichting vanzelf aan zodra iemand in de buurt komt. Verder hoef je dankzij vibratiefeedback, zoals bij de Logitech Harmony 950, niet naar de afstandsbediening te kijken om te weten welke toetsen je indrukt. En val je soms voor de tv in slaap? Dan is een universele afstandsbediening met een slaaptimer iets voor jou. Op een vooraf ingesteld tijdstip schakelt deze functie op eigen houtje alle apparatuur voor je uit. Overigens zijn afstandsbedieningen met een display vaak wel wat zwaarder, omdat ze voor de stroomvoorziening een grotere accu of vier AA-penlites nodig hebben.

Een afstandsbediening gebruik je dagelijks, dus is het fijn als hij lekker in de hand ligt.

Conclusie

Wie verschillende moderne apparaten met een universele afstandsbediening wil aansturen, kan het beste kiezen voor een exemplaar uit een wat hoger prijssegment. Een exemplaar van een tientje voldoet dan niet. De duurdere producten hebben toegang tot een up-to-date database van soms wel honderdduizenden producten. Een afstandsbediening met een gekoppelde app of pc-software heeft de voorkeur, zodat je de apparaten niet handmatig of met codes hoeft toe te voegen. Kies verder voor een recent product waarbij de knoppen voor de smart-omgeving en elektronische tv-gids al voorhanden zijn. Bij veelvuldig gebruik heb je profijt van een model met ingebouwde accu, zodat je niet telkens nieuwe penlites hoeft te kopen. Is de afstandsbediening van een oudere televisie of dvd-speler defect en wil je die vervangen? Dan is de aanschaf van een prijzige Logitech Harmony- of One For All-afstandsbediening is wat overdreven. In dat geval kun je met een simpele infrarood-afstandsbediening van een merk als König prima uit de voeten. Let bij goedkope producten wel goed op de apparaatcompatibiliteit, want die is niet altijd up-to-date.